تعهد محضری چیست؟
تعریف تعهد
تعهد به معنای وظیفه یا تکلیفی است که در اثر امضای قرارداد یا به واسطه حکم قانونگذار برای اشخاص ایجاد میشود. تعهد به پرداخت ثمن یک تعهد قراردادی و تعهد به جبران خسارت در صورت اتلاف مال دیگری یک تعهد قانونی است.
تعهد ممکن است به یکی از صورتهای انتقال اعیان خارجی، انجام دادن فعل، و یا ترک فعل باشد.
وظیفه و تعهدی که به حکم قانون یا عقد بر عهده شخص است، میتواند مالی (تعهد زوج به پرداخت نفقه) و یا غیر مالی (حضانت از طفل) باشد.
تعریف تعهدنامه محضری
تعهدنامه محضری، یک سند رسمی است که در دفتر اسناد رسمی تنظیم میشود و ضمن آن شخص به انجام عمل یا عدم انجام عمل نسبت به طرف مقابل متعهد و ملزم میشود. تعهدنامه محضری یک نوع عقد بر پایهی ماده ۱۰ قانون مدنی محسوب میشود.
اگر تعهد نامه در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود یک نسخه از آن در دفتر خانه نگهداری میشود و تنها با موافقت هر دو طرف یا اراده شخصی که تعهد به نفع اوست(مشروط بر اینکه تعهدنامه معوض نباشد) و متعهد در برابر او تعهد نموده است امکان فسخ و برهم زدن آن وجود دارد و بیاثر میشود.
علاوه بر این موارد، ممکن است تعهد مقید به زمان و مهلت خاصی باشد که پس از این مدت تعهد از بین میرود و یا اینکه برای متعهد یا متعهدله حق فسخی شرط شده باشد. همچنین ممکن است شرط شود در صورت وقوع اتفاق خاصی، تعهد خودبهخود از بین برود.
موضوع تعهد نامه محضری
هر تعهدی که شخص متعهد بتواند آن را برعهده بگیرد و از این حیث منع قانونی نداشته باشد را میتوان به عنوان موضوع تعهد قرار داد. همچنین تعهد نباید مخالف با قانون، قرارداد و اخلاق حسنه باشد.
برای مثال از موارد رایج تعهد محضری تعهد دانشجویان برای دانشگاه و وامهای دانشجویی و همچنین تعهد اشخاص برای امور استخدامی و تعهد اخلاقی میان زوجین میباشد.
انجام تعهدنامه محضری
برای الزام متعهد به انجام موضوع تعهدنامه شرایطی لازم است:
۱- بقای قرارداد: قرارداد باید دارای اعتبار باشد و به عللی همچون انقضای مدت و یا فسخ و انفساخ منحل نشده باشد.
۲- امکان اجرای موضوع تعهد: درصورت ناممکن بودن اجرای مورد تعهد، تعهدی موجود نیست. اگر از ابتدا اجرای مورد تعهد ناممکن باشد، تعهد باطل است و اگر پس از انعقاد قرارداد اجرای تعهد ناشی از آن ناممکن شود، آن تعهد منفسخ است.
۳- فرا رسیدن زمان اجرای تعهد: زمان تعهد از خصوصیات تعهد است و پیش از رسیدن زمان، تکلیف قانونی انجام تعهد، برعهده متعهد فعلیت پیدا نمی کند. البته اگر اجرای تعهد در مهلت و زمان خاصی مدنظر باشد متعهد نمی تواند تعهد را خارج از زمان انجام دهد و یکی از اقداماتی که برای متعهدله ممکن است مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد از متعهد است.
ضمانت اجرای عدم انجام تعهد نامه محضری
در صورت عدم انجام یا انجام ناقص محتویات اعتبار تعهد نامه محضری ،متعهد له می تواند با استناد مندرجات تعهد نامه متعهد آن را مورد تعقیب از طریق دادگاه قرار دهد. دریافت خسارت مقطوع قراردادی، انجام تعهد به هزینه متعهد و یا فسخ قرارداد از جمله ضمانت اجراهای رایج در این خصوص میباشد.
