اگر رسیدگی به یک پرونده در دادگاه، منوط و موکول به اثبات موضوع دیگری باشد که رسیدگی به آن موضوع در صلاحیت دادگاه دیگری است، دادگاه رسیدگی کننده، قرار اناطه صادر می‎کند. در دیوان عدالت اداری نیز هرگاه رسیدگی، منوط به اثبات امری باشد که در صلاحیت مرجع دیگری است، قرار اناطه صادر و مراتب به طرفین ابلاغ می‌شود.

قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری که در سال 1392 به تصویب رسید، حاوی مسایل شکلی در خصوص نحوه رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به ماموران، واحدها و آیین‎نامه‎های دولتی خلاف قانون است. یکی از مهمترین قواعد مربوط به آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، علاوه بر پیش‎بینی صدور دستور موقت در دیوان، صدور قراری تحت عنوان قرار اناطه است.به طور کلی، اناطه در حقوق به معنای منوط دانستن امری به دیگری و موکول کردن موضوعی به موضوع دیگر است و زمانی که می‎خواهیم قرار اناطه در جریان رسیدگی به یک دعوا در دادگاه را بررسی کنیم، باید بگوییم که اگر رسیدگی به یک پرونده در دادگاه، منوط و موکول به اثبات موضوع دیگری باشد که رسیدگی به آن موضوع در صلاحیت دادگاه دیگری است، دادگاه رسیدگی‎کننده قرار اناطه صادر می‎کند.این مفهوم از قرار اناطه در امور حقوقی و در امور کیفری نیز مورد پیش‌‎بینی قانونگذار قرار گرفته است؛ اما آنچه در این مبحث قصد داریم بررسی کنیم، قرار اناطه‎ای است که در دیوان عدالت اداری صادر می‎شود.
بر اساس ماده 50 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، «هرگاه رسیدگی دیوان منوط به اثبات امری باشد که در صلاحیت مرجع دیگری است، قرار اناطه صادر و مراتب به طرفین ابلاغ می‌شود. ذی‎نفع باید ظرف یک ماه از تاریخ اخطاریه دیوان، به مرجع صالح مراجعه و گواهی دفتر مرجع مزبور را مبنی بر طرح موضوع، به دیوان تسلیم کند؛ در غیر این صورت، دیوان به رسیدگی خود ادامه مي‌دهد و تصمیم مقتضی می‌‎گیرد».لذا از جمله شرایط صدور قرار اناطه در دیوان عدالت اداری آن است که برای رسیدگی به پرونده در دیوان عدالت اداری موضوعی وجود داشته باشد که اثبات آن موضوع در صلاحیت مرجع دیگری است که در این صورت، دیوان قرار اناطه صادر کرده و مراتب را به طرفین پرونده ابلاغ می‎کند.


اقدامات شخص ذی‎نفع پس از صدور قرار اناطه
در اینجا این پرسش مطرح می‎شود که اقدامات اشخاص ذی‎نفع پس از صدور قرار اناطه در دیوان عدالت اداری، به چه صورت است؟ به عبارت دیگر، زمانی که در دیوان قرار اناطه صادر شد، طرفین چه تکلیفی دارند؟
پاسخ این پرسش در قسمت انتهایی ماده 50 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری آمده است که بر اساس آن، ذی‎نفع پرونده (یعنی کسی که اثبات موضوع و صدور حکم در آن پرونده به نفع وی است) به مدت یک ماه پس از اینکه اخطاریه دیوان مبنی بر صدور قرار اناطه به وی ابلاغ شد، فرصت دارد که به مرجع صالح مراجعه و طرح دعوا کند و پس از طرح دعوا، رسید یا گواهی مبنی بر طرح موضوع به دادگاه صالح را به دیوان عدالت اداری ارائه کند .علاوه بر این، در این ماده برای عدم انجام این تکلیف، ضمانت اجرایی نیز تعیین شده است که بر اساس آن، اگر شخص در مرجع صالح طرح دعوا نکرده یا گواهی آن را به دیوان عدالت اداری ارائه نکند، دیوان بدون توجه به موضوع قرار اناطه رسیدگی کرده و با توجه به محتویات پرونده حکم صادر می‎کند که در این صورت ممکن است حقوق اشخاص ذی‎نفع تضییع شود. بنابراین، شخص ذی‎نفع باید ظرف مهلت یک ماهه به مرجع صالح مراجعه و گواهی اقامه دعوا در آن مرجع را به دیوان عدالت اداری ارائه کند.